Μεσοπολεμική Περίοδος

Στον απόηχο της Καταστροφής και πριν τη δίνη του πολέμου, οι Μεταξάδες ξαναχτίζουν ζωή, σχολεία και ελπίδες, κόντρα σε καταιγίδες και αντιξόους καιρούς. Από τους 17 πρόσφυγες έως το νέο σχολείο του 1934 και τη θύελλα του ’24, η κοινότητα σφυρηλατεί ανθεκτικότητα και ταυτότητα στην πιο κρίσιμη μεσοπολεμική της στιγμή.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, δεκαεπτά πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στους Μεταξάδες – οκτώ άνδρες και εννέα γυναίκες. Το σημερινό Δημοτικό Σχολείο του χωριού χτίστηκε το 1934 και το 1968 ανακαινίστηκε, παίρνοντας τη μορφή διώροφου κτιρίου που στεγάζει έως σήμερα το Δημοτικό και το Νηπιαγωγείο των Μεταξάδων.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελλάδα δοκιμάστηκε από τον Εμφύλιο για σχεδόν πέντε χρόνια. Τα χωριά ερήμωσαν, με λίγους ηλικιωμένους να παραμένουν πίσω, αφού γυναίκες και παιδιά μεταφέρθηκαν στα νησιά. Στους Μεταξάδες διεξήχθη μια ιδιαίτερα σφοδρή μάχη που κράτησε τρεις ημέρες και νύχτες και κατέληξε σε νίκη των στρατιωτικών δυνάμεων.

Η Μεγάλη Καταιγίδα του 1924

Το απόγευμα της 24ης Ιουλίου 1924, γύρω στις 15:00, ισχυρή καταιγίδα συνοδευόμενη από ανεμοστρόβιλο και έντονη χαλαζόπτωση έπληξε τους Μεταξάδες και την ευρύτερη περιοχή του Διδυμοτείχου. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές σε τουλάχιστον 18 χωριά, με μεγάλες ζημιές σε καλλιέργειες, υποδομές και κατοικίες. Η θεομηνία αυτή θεωρείται μια από τις πιο καταστροφικές των αρχών του 20ού αιώνα, επηρεάζοντας βαθιά τη γεωργία της περιοχής και οδηγώντας στη δημιουργία πιο οργανωμένων μηχανισμών στήριξης των αγροτικών πληθυσμών σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών.

Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι σκοτεινά σύννεφα πλησίαζαν από τα βορειοδυτικά, συνοδευόμενα από υπόκωφο βουητό. Λίγο αργότερα ακολούθησε ισχυρός άνεμος που, μέσα σε λίγα λεπτά, εξελίχθηκε σε θύελλα. Ο ανεμοστρόβιλος σάρωσε τα πάντα στο πέρασμά του —χώμα, πέτρες και κλαδιά ανυψώθηκαν στον αέρα, δέντρα αιώνων ξεριζώθηκαν, σιτηρά παρασύρθηκαν από τα αλώνια και η ορατότητα μειώθηκε σχεδόν στο μηδέν.

Επιπτώσεις και Καταστροφές

Η σφοδρή χαλαζόπτωση, με χαλάζι μεγέθους αυγών, κατέστρεψε όλες σχεδόν τις εαρινές καλλιέργειες. Ζημιές σημειώθηκαν σε 18 χωριά, ανάμεσά τους τα Αλεποχώρι, Μεταξάδες, Αβδέλλα, Πολιά, Παλιοχώρι, Σαύρα, Ασπρονέρι, Ευγενικό, Ελαφοχώρι, Λάδη και άλλα. Κάποια χωριά υπέστησαν μερικές ζημιές, ενώ 25 έμειναν ανέπαφα. Καλλιέργειες καλαμποκιού θάφτηκαν κάτω από στρώματα χώματος, ενώ η καταστροφή των μουριών έθεσε υπό αμφισβήτηση την επόμενη παραγωγή μεταξιού. Καπνός, βαμβάκι και όσπρια χάθηκαν ολοσχερώς.

Σε αρκετές περιοχές κατέρρευσαν σπίτια, σημειώθηκαν ανθρώπινες και ζωικές απώλειες, ενώ οι πλημμύρες του Ερυθροπόταμου παρέσυραν ζώα στους Μεταξάδες και το Παλιοχώρι. Σύμφωνα με αναφορές, το χαλάζι έφτασε σε ύψος έως 25 εκατοστά. Αν και ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν καταγράφηκε, αναφέρθηκαν τραυματισμοί και ορισμένοι θάνατοι.

Αντίδραση της Κοινότητας

Η έκταση της καταστροφής βύθισε τους κατοίκους σε απελπισία. Στο Παλιοχώρι ακυρώθηκε ακόμη και το ετήσιο πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονος λόγω του πένθους. Τοπικοί άρχοντες και αγρότες απηύθυναν εκκλήσεις προς τις αρχές ζητώντας αποζημιώσεις, αναστολή φόρων και παροχή σπόρων για επανασπορά. Οι τότε εφημερίδες μιλούσαν για τη σοδειά του 1924 ως μία από τις καλύτερες των τελευταίων ετών — γεγονός που έκανε τις απώλειες, άνω των τριάντα εκατομμυρίων δραχμών, ακόμη πιο οδυνηρές.

Διάλυση της Κοινοτικής Διοίκησης

Τον Μάιο του 1939, το κοινοτικό συμβούλιο Μεταξάδων καταργήθηκε με κυβερνητικό διάταγμα, στο πλαίσιο διοικητικών αναδιαρθρώσεων της εποχής. Η απόφαση αυτή εντάχθηκε σε γενικότερο σχέδιο αναδιοργάνωσης των τοπικών αρχών, που συνδέθηκε με την πληθυσμιακή μείωση, τις οικονομικές δυσχέρειες και τη βελτίωση της διοικητικής αποτελεσματικότητας.